Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşey

Vergi

Adnan YILDIRIM
Adnan YILDIRIM
665OKUNMA

Organize Sanayi Bölgeleri ile ilgili vergi düzenlemeleri

Kamu ve özel sektörde 43 yıllık çalışma hayatımda; yurt içinde ve yurtdışında değişik adlar ve modellerde çalışan serbest bölgeler, özel ekonomi bölgeleri, endüstri bölgeleri, organize sanayi bölgeleri vb. üretim ve dış ticaret amaçlı bölgeler hep özel ilgi alanım olmuştur. Fırsat buldukça bu modeller ve iyi örneklerle ilgili bilgilendirme ve öneri amaçlı yazılar kaleme alıyor, değerlendirmeler yapıyorum.

Bu yazımızda da organize sanayi bölgelerinin kuruluş ve işleyişi ile görevli OSB tüzel kişilerinin faaliyetleri ve işlemleri yanında OSB’de faaliyet gösteren firmaları ilgilendiren;12.04.2000 tarih ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu ile muhtelif vergi kanunlarında yer alan düzenlemeleri, madde metinleriyle özetlemeye çalışacağız.

OSB Kanunundaki Düzenleme

Organize Sanayi Bölgelerinin kuruluş ve işleyişini düzenleyen 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun “Muafiyet ve destekler” başlıklı 21’inci maddesi aşağıdaki gibidir. Maddede, OSB tüzel kişiliğinin, vergisel muafiyetleriyle ilgili genel çerçeve belirlenmiştir.

Madde 21 –OSB tüzel kişiliği, bu Kanunun uygulanması ile ilgili işlemlerde her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır. 

OSB katılımcılarının enerji giderlerine dair düzenlemeler, serbest piyasa koşulları ile oluşmuş fiyatlara müdahale edilmeksizin, Cumhurbaşkanı tarafından yapılır. Atık su arıtma tesisi işleten bölgelerden, belediyelerce atık su bedeli alınmaz.”

Vergi Kanunlarındaki Düzenlemeler

Vergisel muafiyetlere ilişkin OSB Kanunundaki çerçeve muafiyet düzenlemesine ek olarak vergi mevzuatının sistematiği gereği, vergi kanunlarının kendi içinde yer alması koşuluna bağladığı spesifik muafiyet ve istisna düzenlemeleri bulunmaktadır. OSB tüzel kişilerinin işlem ve faaliyetlerine yönelik olarak; 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ile 498 sayılı Harçlar Kanunlarında yer alan düzenlemeler özetle aşağıya alınmıştır.

Kurumlar Vergisinden Muafiyet

5520 sayılı Kanunun “Muafiyetler” başlıklı aşağıdaki Madde:4/(1)-n’de belirtilen faaliyetleri yapan OSB’deki iktisadi işletmeler, kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur. Belirtilen faaliyetler dışındaki faaliyetler için kurulan ya da oluşan iktisadi işletmeler ise kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirmek durumundadır.

“n) Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin alt yapılarını hazırlamak ve buralarda faaliyette bulunanların; arsa, elektrik, gaz, buhar ve su gibi ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kamu kurumları ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce birlikte oluşturulan ve kazancının tamamını bu yerlerin ortak ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanan iktisadî işletmeler.”

Katma Değer Vergisinde İstisnalar

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 13-j ve 17/4-k maddelerinde aşağıdaki istisna hükümleri yer almaktadır. Özetle OSB’lerde yapılan altyapı tesislerinin inşası için yapılan mal teslimleri ile verilen hizmetler yanında arsa ve işyeri teslimleri de katma değer vergisinden istisna tutulmuştur.

“j) Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin su, kanalizasyon, arıtma, doğalgaz, elektrik, haberleşme, yenilenebilir ve diğer enerji tesisleri ile yol yapımına ve küçük sanayi sitelerindeki işyerlerinin inşasına ilişkin, bunlara veya bunlar tarafından oluşturulan iktisadi işletmelere yapılan mal teslimleri ile hizmet ifaları

“k) Organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimleri

Emlak Vergisinde Bina İstisnası, 1319 Sayılı Kanun Madde:4/m;

Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ait binalar (Vakıf senedindeki cihete tahsis edilmek şartiyle) ile organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri ve sanayi sitelerinde yer alan binalar.

Damga Vergisi İstisnaları, 488 Sayılı Kanuna ekli (2) sayılı Tablo IV/53;

“Organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri ve sanayi sitelerinde bulunan arsaların tahsisine ilişkin olarak düzenlenen sözleşmeler ve taahhütnameler.”

492 Sayılı Harçlar Kanunundaki İstisnalar, Madde:59/n:

Madde:59/n Organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri ve sanayi sitelerinde yer alan gayrimenkullerin ifraz veya taksim veya birleştirme işlemleri, söz konusu bölgelerde bulunan arsaların tahsisi nedeniyle şerhi gerektiren işlemleri ile bu arsa ve üzerine inşa edilen binaların tahsis edilene devir ve tescili işlemleri ve cins değişikliği işlemleri

2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanununda Harç İstisnaları, Madde:80/f

Organize Sanayi Bölgeleri ile Sanayi ve Küçük Sanat Sitelerinde yapılan Yapı ve Tesisler Bina İnşaat Harcı ve Yapı Kullanma İzni Harcından müstesnadır.

Özetle, ilk OSB’nin kurulduğu 1961’den itibaren geçen 63 yılda; OSB Kanununda genel çerçevede, vergi kanunlarının ise kendi sistematiğine uygun olarak yer verilen spesifik vergisel muafiyet ve istisnaların kapsamı giderek genişletilmiştir. Gelinen aşamada; 94’ü proje, kamulaştırma ve inşaat aşamasında olmak üzere toplam 360 OSB’ye ulaşılmış olup OSB’ler içinde 91 meslek lisesi ile 19 meslek yüksek okulunda mesleki eğitim verilmektedir. Önümüzdeki dönemde; sanayi üretiminde ve ekonominin büyüme performansında vazgeçilmez yerler olarak değerlendirdiğimiz OSB’lerin sayısının ve içindeki mesleki eğitim kurumlarının artırılması yanında KOBİ’lerimizin büyütülmesi misyonuyla, OSB’lerin ve OSB’lerdeki işletmelerin küresel ekonomiye entegrasyonunun artırılmasına da yoğunlaşmak gerekir.

Yorumlarınızı Bize Yazınız

Soru Sor