Vergi, Maliye, Ekonomi, Sosyal Güvenlik, Ticaret Hukuku Hakkındaki Herşey

Vergi

Nazmi KARYAĞDI
06 Mayıs 2021Nazmi KARYAĞDI
4647OKUNMA

FX’te Stopaj Kesintisi Doğru Yapılıyor mu?

Vergi terimlerine hâkim olanlar, başlıktaki matrah farkını yakalamış ve “Üstad bir yazım hatası yapmış” demişlerdir sanırım.

Sevgili dostlar hata bana ait değil.

Bilerek bu başlığı seçtim.

Zira Türkiye’nin önde gelen bir Yatırım Menkul Değerler A.Ş.’nin internet sitesinde yer alan bir iletişim duyurusunun başlığı bu şekilde.

Hatanın ne olduğunu vergiyle içli dışlı olmayan dostlar için hemen açıklayayım.

Stopaj (Fransızca), tevkifat (Arapça) ve kesinti (Türkçe) aynı anlama karşılık gelen kelimelerdir.

Kesinti; bir ödeme yaparken, vergi kanunları uyarınca ödenen paranın bir kısmını kesilerek ödeme yapanlarca vergi dairesine yatırılmasıdır.

Öte yandan vergi uygulamasında kesinti, ödemeyi hak eden gerçek veya tüzel kişinin gelecekte ödeyeceği gelir veya kurumlar vergisine istinaden yapılan peşin vergilendirmedir.

FX işlemleri 1 Ocak 2021’de kesinti kapsamına alındı

11 Kasım 2020’de Resmi Gazete’de yayımlanan 7256 sayılı Kanun’un 19. maddesi ile kaldıraçlı alım satım işlemlerinden (Foreks) elde edilen kazançlar Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 67. maddesi uyarınca yapılan gelir vergisi kesintisi yapılan unsurlar kapsamına alındı.

Yapılan düzenleme sonucunda Foreks işlemleri, “diğer sermaye piyasası aracı” olarak tanımlandı.

Böylece 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren kaldıraçlı alım satım işlemlerinden elde edilen gelirlerden %10 gelir vergisi kesintisi yapılması zorunlu hale geldi. (GVK Geçici 67. Md. 13. bent, 2. Paragraf)

Foreks işlemlerinde stopaj hatalı uygulanıyor

Bu yılın başından beri Foreks işlemlerinden elde edilen kazançlar kesintiye tabi. Ancak konuyu yakından incelediğimizde uygulanan kesintinin Foreks işlemi yapanların aleyhine gerçekleştirildiğini görüyoruz.

İlgili Kanun maddesinde açıkça “diğer sermaye piyasası aracının yabancı para cinsinden ihraç edilmiş olması halinde tevkifat matrahının tespitinde kur farkı dikkate alınmaz” denilmiş olsa da bazı aracı kurumlarca kur farkı üzerinden de kesinti yapılıyor.

Bir başka yanlış uygulama ise; yine Geçici 67. maddede yazılı olmasına rağmen aynı türden menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı alım satımından doğan zararların takvim yılı aşılmamak kaydıyla izleyen dönemlerin tevkifat matrahından mahsup edilmemesidir.

Daha açık ifade edecek olursak Foreks işlemlerinin bazılarından kâr bazılarından da zarar edilmiş olması halinde kârlar zararlardan mahsup edilmesi gerekirken sadece kârları dikkate alıp bunların üzerinden kesinti yapılıyor.

Dolayısıyla da aracı kurumların yanlış uygulamaları nedeniyle Foreks yatırımcıları hem kur farkı geliri hem de Foreks zararları üzerinden kesintiye maruz kalmış oluyorlar.

Bir vergi kesintisi örneği*

1.000 USD teminat ile ve 1 e 10 kaldıraçla 1.25 fiyatından 10.000 EUR/USD alış pozisyonu açılsın. Bu anda USD/TRY kuru 5 ₺’dir

İleriki bir tarihte 1.20 den EUR/USD pozisyonu kapatılsın. Pozisyonun kapanış anında USD/TRY kuru 8 ₺’dir.

Bu durumda pozisyon zararı 500 $ olarak gerçekleşmiştir. ((1.25-1.20)*10.000= - 500$)

Stopaj matrahı ise (10.000*1.20*8) - (10.000*1.25*5) = 33.500 TL olacaktır.

33.500*0.1/8 = 418,75 $ ise uygulanacak stopaj tutarı olacaktır.

*(Garanti Yatırım Menkul Kıymetler A.Ş. internet sitesinden alınmıştır.)

Şu anki uygulamaya göre; bu örnekte Foreks yatırımcısı 418,75 $’nin ₺ karşılığı olan 3.350 ₺ kesintiye muhatap olmaktadır.

Oysaki Foreks yatırımcısı $ bazında bu işlemden zarar gördüğü için GVK Geçici 67. madde uyarınca bir kesinti yapılmaması gerekiyor. Aynı zamanda yine adı geçen madde uyarınca kur farkı geliri üzerinden de kesinti yapılmaması gerekiyor.

2 sebeple de kesinti yapılmaması gereken bir işlemden kesinti yapılması yatırımcı adına yasayla uzaktan yakından ilgisi olmayan bir duruma işaret ediyor.

Ne olmalı?

Aracı kurumların, ulusal kurumlarda hizmet veren uzmanların da görüşünü alarak uygulamasını gözden geçirmesi gerektiği kanısındayız.

Zira ideal vergi uygulaması “ne bir kuruş fazla ne de bir kuruş eksik vergi verilmesine neden olan” uygulamadır.

Yorumlar

  • U
    Uğur Erdoğan
    Hocam bu konuda netice nasıl alınabilir. Birçok kişiye Twitter yoluyla ulaşmaya çalıştım ama ilgilenen olmadı. Sürekli gündeme getirmek gerekiyor yoksa bu böyle gitmez kimse forexte işlem yapmaz. Birçok kişi zaten yabancı kurumları araştırıyor. Burada da ayrı bir sıkıntı var. Birçok kişi de dolandırıcıların tuzağına düşüyor
  • Ü
    ÜZEYİR ÖZTOPAL
    vergi alınmalı ama %10 çok yüksek bu oran%2 e düşürülmeli ayrıca zararda bizim zararımıza ortak olan yok o yüzden hakkı %2 dir. Yoksa herkes yasal olmayan mecralara kaçar o daha büyük sıkıntıdır. bankalarda bile alım satım binde 1 iken bu
  • M
    Muammer Ceyran
    Merhabalar, Konuyu Ombudsman aracılığıyla incelemeye sokuyor ve çıkacak sonuca göre yargı sürecine de taşıyacağım. Fakat, vergi yasası ve yargısı biraz farklı. Bu vergilendirme türüne itiraz ile, alınan vergilerin tarafımıza iadesi hususunda İzlenebilecek idari ve yargı sürecinin nasıl işleyeceğine ilişkin bilgilendirici bir makale çok işimize yarardı. Bu hususta aydınlatıcı bir makale yayınlamayı düşünüyor musunuz? Saygılarımla..
  • M
    Murat Güçer
    Kazançtan yüzde on vergi alınmasına hiç kimsenin itirazı yok. Ancak kaldıraçlı işlemlerde örneğin euro/dolar paritesinde 1 lot alım yapıldığında, sistem kaldıraçlı olduğundan 100.000 usd lik gerçek alım yapılmış gigi kabul ediliyor. Aynı işlemi kapattığınızda bir süre sonra, eğer kur 2 tl artmış ise, bu işlemden cebinize canlı 200.000 TL girmiş gibi, 20.000 TL vergi kesiliyor. Kaldıraç sanal bir durum ve işlem yapanın cebine bu para girmiyor. Ama devlet girmiş kabul ediyor. Ben dava açmak istiyorum. Tek kişi ne kadar ilgisini çeker bilmiyorum devletin. Ama benim gibi madurlar bana ulaşırsa çoğunluk ile sesimizi duyurabiliriz bence.5557132626
  • Ş
    ŞEYHMUS YEŞİLGÖZ
    Ben şunu anlamıyorum Türkiye de bir vatandaş olarak soruyorum yetkilere kazanamadığı bi parayı nasılda vergisi alacakları ve çoğumuz zarar dayız ben dahil bide bu var sevap alınıyor ve stopaj alınıyor ve kur farkı alınıyor bunlar yetmiyor zarar da olan kar olarak gösteriliyor sesimiz doyurun saygılar
  • a
    ali kosar
    çozum nedır magdurlar ne yaparsa hakkını alabılır bu yazının yazılması gerekmezmı var mı sonuc alan
  • a
    ali kosar
    selamlar yazınız ıcın tesekkurler burada bu magdurıyetı yasayanların haklarını nasıl savunacagı ve bu yalnıs vergılerın gerı nasıl alıanabılecegı konusunda deneyımı olan varmı nasıl bır yol ızleyelım nazmı bey ltfen yardımcı olurmusunuz
  • M
    Melih
    Bu yazı bir yanlışı ortaya çıkarmak adına çok yerinde olmuş. Kisinin kendi anaparasinin üzerinde kaldıraç ile kullandığı yani kendi sermayesi dışındaki kaldiracli para ile kapattığı pozisyondan vergi kesilemez kesilmemeli sadece elde ettiği kâr varsa anaparasiyla doğru orantılı bir kesinti yapılmalı araci kurumlar ile görüşülmeli
  • M
    Melih
    Konu ile ilgili cimer başvurusunda bulunacağım gerekirse davada açın arkadaşlar haksız vergi kesiliyor
  • O
    Olcay Gülşen
    Sadece eurousd paritesinde işlem yaptım. Hem pozisyonlar zarar etti hem de bakiyemden fazla vergi çıktı diyorlar. Şimdilik kapanmış pozisyon itibari ile 74.000 TL vergi isteniyor. Varlığım sadece 10 bin dolar. Geri kalan zarardaki pozisyonlari da kapasam cebimden ilave para ödemem gerekecek
  • A
    Ahmet Bahtiyar
    Forex yatırımcısı inanılmaz vergiler ödemek zorunda kalıyor. Sistemde yatırımcı kalmayacak.
  • M
    Mesut urkay
    Buradaki vergilendirme anladığım kadarıyla yetkili merciler veya Forex işlemcileri yani aracı kurumlar bunun kendi muhasebe bölümünden otomatik düzenlemesi gerekir yani burada çok mağduriyetimiz vardır bu aynı zamanda bir soygun ve çökme operasyonu dur bunu devlet falan denmez Bu şekilde bir kanun ve devlet yönetimi de olamaz çünkü konu üzerinde analitik anlatabilecek ve analitik anlamını anlayabilen bir görevi bile yok kadrolardan Bu bir çökmedir halkın malını Tasallût ve çökme usulüne uydurulan hırsızlıktır devlet konu üzerinde bilgili insan bile yok sayın yorumculara teşekkür ederim Daha bir topluluk yaratarak ilgili mercilere ulaşmaya ve hatta bu konu üzerinde hakkımızı aramaya birbirlerimizle ulaşmamız kontak kurmamız iyi olur kanaatindeyim. 05382590842
  • i
    ibrahim özeren
    Devletin kazançtan stopaj almasında kimsenin bir itirazı olacağını sanmıyorum %10 gayet makul bir oran. yalnız burada asıl suçlu aracı kurumlardır. Devlete yanlış kazanç beyanı yapan aracı kurumlardır.yatırımcının muhattabı devlet değildir. Devlet bizden böyle hesap yapmamızı istiyor diyerek sorumluluktan kaçamazlar. Beyan ettikleri kazançları yatırımcıya ödemek zorundadırlar. Bu konuda açılmış icra takibi yada dava var mıdır? Magdurların bulunduğu bir grup patform yada whatss gibi bir ugulama grubu var ise lütfen benide eklermisiniz. 5325163365.
  • ş
    şeyhmus yeşilgöz
    Çok saçmalık bir sistem kimseyi derdimiz anlatıyoruz yani anlayan yok ben zararla posyonum 500 dolar kapatıyorum buna karşı 4000 tl vergi çıkartıyor bana çok yanlış bir sistem sanki bu sistem yapanda Çok gizliymiş devlet haberi yok gibi ne burdaki arkadaşlar hepimiz bir olalım gurp wasap tan bilgilendirelim 5372451875
  • S
    Sami Uluocak
    Nazmi bey merhaba, 04.08.2021 (XAU/USD) ve 06.08.2021 (XAU/USD)’de açtığımız iki işlemi dün eksi (-)20USD zararla kapattık. Dün Yapı Kredi FX’den aradılar ve bu iki işlem için ( birinci işlemden 216.958.02 TL + ikinci işlemden 216.233.66 TL)  toplamda 433.191.68 TL KAR hesaplandığını bunun sonucunda 43,319.170TL ‘’stopaj’’ vergisi ödememiz gerektiğini bildirdiler. Bu işlemi açmak için forex hesabımızda bulunan USD kurunu kullandık, bu kur ile Ons altın (XAU) aldık.  TRY kuru ile işlem yapmadığımız halde bu kurda olan dalgalanmadan dolayı ve bize açıklanamayan (ısrarla sormamıza rağmen), pozisyon açılmasından kapanmasına kadar olan dönem içinde, 433.191.68 TL kar ettiğimizi idda ettiler. Bu açıklanamayan ‘’hayali’’ kardan da ‘’stopaj’’ adı altında  %10 ‘’vergi’’ talep etmektedirler. İddia ettikleri karı ne biz hesabımızda gördük ne de onlar gördüklerini kayıtlı telefon görüşmelerimizde kanıtlayabildiler. Açıkçası kazandığımızı söyledikleri ‘’hayali’’ bir kardan vergi almaya çalışıyorlar. Keşke dedikleri karı yapmış olsak ve vergisini seve seve ödesek.  Ayrıca bu iki alımda alım tarihinden itibaren beklemek zorunda kaldığımız için zaten her gün swap ödemişiz. (işlemi bir sonraki güne taşıdığımız için) 1898$ dan aldığımız altından çıkış ani itibarı ile 469.80$ swap ödemişiz. 1868$ dan aldığımız altından çıkış ani itibarı ile 453.60$ swap ödemişiz 469.80+453.60=923.40$ Swap toplamı 923,40$ Her iki hesap kapatıldığında kar 902.60$ 1.hesap kar 126.00$ 2.hesap kar 776.90$ 126.00+776.60=902.60$ swap - kar= -20.8$ (923.40-902.60=20.8) sonuç eksi (-)20.8$ zarar fakat bu iki hesaptan istenen stopaj vergisi 433.191.68 TL kar etmişiz gibi 43,319.170TL Elimize geçmeyen paranın stopaj vergisini nasıl ödeyebiliriz. Bize yardımcı olabilirmisiniz. Nazmi bey durumumuz bu şekilde  görüşmek üzere  Sevgiler Sami Uluocak NOT: - G.V.K.’nun Geçici 67. Maddesine ilişkin Genel Tebliğe göre; kar zararın hesabında FİFO yönteminin kullanılması gerekir. Esasen FİFO yerine, platformadan gelen maliyete göre hesaplama yapılsa bu daha uygun ve pratik olacaktır. Zira FİFO yönteminin forex işlemlerinde uygulanması çok uygun ve rasyonel gözükmemektedir. (Mehmet Bingöl)

Yorumlarınızı Bize Yazınız

Soru Sor